قادر فاضلى

70

قرآن از زبان قرآن ( فارسى )

رشد يافته و متفكر مىتوان انتقال داد به يك شخص متوسط يا ضعيف الفكر در ده جمله نمىتوان تفهيم كرد و اجباراً بايد به زبان حال او با وى سخن گفت و به قول مولوى : چون سر و كار تو با كودك فتاد * پس زبان كودكى بايد گشاد بدين جهت از باب تشبيه معقول به محسوس گاهى بايد مفاهيم را در قالب تمثيل و تشبيه انتقال داد . بنابراين مسأله سيطرهء و احاطه الهى به نظام هستى را به سيطره يك حاكم مقتدر كه بر اريكه قدرت نشسته و فرمانروائى مىكند تشبيه مىنمايد . و عوام الناس كه به اين امور آشنا هستند با اين قبيل بيانات بهتر به نظارت الهى پى مىبرند . چون خودشان كارهاى مهم و سخت خود را توسط دست انجام مىدهند و دست را مظهر قدرت مىدانند . بدين جهت قدرت لايزال الهى را در جمله يَدُاللَّهِ فَوْقَ ايْديهِمْ بهتر درك مىكنند . بنابراين تشبيه و تمثيل لازمه هدايت عمومى است تا هركسى فراخور استعداد خويش از مضامين و معارف الهى بهره‌مند گردد . قرآن كريم گاهى براى نشان دادن ضعف انسان در برابر قدرت و عظمت الهى ، عجز آدمى را در برابر يك پشهء ضعيف به وى گوشزد مىكند كه اگر پشه‌اى قطره‌اى از خون انسان را بمكد تمام انسانها عاجزند از اينكه بتوانند خون مكيده شده را از پشه پس گرفته و در جاى خود قرار دهند . انَّ الَّذين تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ لَنْ يَخْلُقُوا ذُباباً وَ لَوِاجْتَمَعُوا لَهُ وَ انْ يَسْلُبُهُمُ الذُّبابُ شَيْئاً لايَسْتَنْقِذُوهُ مِنْهُ ضَعُفَ الطَّالِبُ وَالْمْلُوبُ « 1 » آنان كه غير از خدا را مىخوانند هيچگاه نمىتوانند پشه‌اى را بيافرينند ولو همه براى اين كار بسيج شوند و اگر پشه چيزى از آنها بگيرد نمىتوانند از پشه

--> ( 1 ) - حج 73